Anlamsal Web (Semantic Web) ile ilgili çok basit bir giriş yapayım istedim.
Anlamsal Web 'Web 3.0' diye adlandırılıyor fakat web 2.0'ın geldiğini, web 1.0'daki problemlerden sonra anladığımız gibi web 3.0'ı da web 2.0'daki problemler iyice su yüzüne çıktığında anlayacağız diyenlerdenim. Yani web 3.0'ın yine web 2.0'ın evrimleşmiş hali olacağı kesin fakat bu anlamsal web midir bilmiyorum.
web 3.0 geliyorum demez ama web 2.0 gidiyorum der.
(Aşk geliyorum demez ama gidiyorum der diye bir söz duymuştum, ordan çevirdim)
Sorun şu ki son 10 yılda datayı bilgiye çevirdik fakat bilgiye ulaşmak Google gibi dev arama motorlarının ne kadar esnek algoritmalar yazdığına ve içerikleri nasıl ilişkilendirdiği ile kısıtlı kaldı.
Anlamsal web'i yukarıdaki örnekte biraz açıklamaya çalıştım fakat başka örnekler de vereyim.
Google'de şu anda aşağıdaki aramaları yapmanız sizi aradığını şeye ulaştırmayacaktır.
- hem kel hem de aksiyon filmlerinde oynayan aktörlerden boşananların listesini getir bana
- deniz manzarlı küçük evleri getir bana
- 40 kişilik parti yapabileceğimiz pisti olan barları getir bana
- ...
Şu anda bu isteklerimizi belirli bir aramadan sonra kendi anlamsal ilişkilerimizle ayıklıyoruz.
Anlamsal web ise tam burada devreye giriyor. Eğer içerikler belirli ontolojilerle oluşturulur ve saklanırsa yukarıdaki isteklerin hepsini bulmak mümkün.
Peki bunun için ne yapmak gerekiyor ? Hakia gibi işe tersten başlanırsa anlamsal web kendi kadrosunun anlamlaştırdığı kadar anlamlı hale geliyor ki bu da çok çok zor.
Burada yapılması gereken içerik oluşturan firmalara Google gibi arama motorları ve dev internet şirketleri tarafından teşvikler verilmesi, desteklenmesi ve içerikler belirli anlamsal ilişkilere kavuştukça arama motorlarının da onlara uygun anlamsal ilişki ağlarını kurması ile mümkün.
Burada kritik olan şey ise şu, her içerik sağlayıcının da yukarıdaki kel aktör örneğindeki gibi hangi aktör kel'di diye tutmaması gerekiyor, kel olduğu bilgisini tutanla ilişkisel bağlantı kurulması yeterli aslında. (İnsanların iki gözü vardır'ı herkesin ayrıca bilgi olarak tutmasına gerek yok, bu bilgi zaten var, bunu Ayşe, Fatma ile linkliyoruz beynimizde diyelim :) )
İşin özü şu; bilgiye anlam kattıkça tekrar kullanılabilirlik, bilgiye erişim çok daha iyi noktalara gelecek.
Serkan Unsal
İsmail Hakkı Polat
